De eerste dagen: aangifte, akte en uitvaart
In de eerste dagen liggen de termijnen vast. Vaak doet de uitvaartondernemer de aangifte, maar u mag het ook zelf doen.
- Vóór de aangifte
De verklaring van overlijden
De aangifte kan pas als er een verklaring van overlijden is. De gemeente Rotterdam schrijft:
Om aangifte te doen, heeft u eerst een verklaring van overlijden nodig. Deze krijgt u via uw huisarts of behandelend arts bij overlijden in een zorginstelling of ziekenhuis.
- De huisarts of de behandelend arts gebeld
- Verklaring van overlijden ontvangen
rotterdam.nl, Overlijden (Gemeente Rotterdam)gelezen op 13 november 2026 - Binnen 6 (werk)dagen
De aangifte van overlijden
De aangifte gebeurt in de gemeente waar iemand is overleden. De gemeente Zwolle schrijft:
Als er iemand is overleden, doet u of de begrafenisondernemer hiervan aangifte in de gemeente waar de persoon is overleden.
Over de termijn schrijft dezelfde gemeente:
U of de begrafenisondernemer moet binnen 6 (werk)dagen na het overlijden de aangifte doen.
Wie de aangifte doet, spreekt u samen af. De Rijksoverheid schrijft:
Allereerst moet de gemeente weten dat uw naaste is overleden. Vaak geeft de uitvaartondernemer dit door, maar u mag dit ook zelf doen.
- Afgesproken wie de aangifte doet: u of de uitvaartondernemer
- Aangifte gedaan in de gemeente van overlijden
zwolle.nl, Aangifte van overlijden (Gemeente Zwolle)gelezen op 13 november 2026rijksoverheid.nl, Overlijden: maak een overzicht van wat u moet weten en regelengelezen op 13 november 2026 - Na de aangifte
De akte van overlijden
De akte is het bewijs dat u daarna steeds nodig hebt. De beroepsorganisatie van de notarissen schrijft:
De uitvaartondernemer doet aangifte van het overlijden bij de gemeente. U ontvangt dan via hem een “Akte van overlijden”.
Bij de gemeente Zwolle kost het opmaken van de akte niets, een extra afschrift wel. Zwolle schrijft:
De ambtenaar van de Burgerlijke Stand berekent geen kosten voor het opmaken van een overlijdensakte. Ook is het verlof tot begraven of cremeren kosteloos.
En verder:Ook voor een afschrift/uittreksel van de overlijdensakte betaalt u leges.
Veel organisaties vragen om de akte. Vattenfall zegt het zo:
Je hebt altijd een akte van overlijden nodig om de energie van een overledene te regelen.
- Akte van overlijden ontvangen
- Bij de gemeente gevraagd wat een extra afschrift kost
notaris.nl, Regelen na een overlijdengelezen op 13 november 2026zwolle.nl, Aangifte van overlijden (Gemeente Zwolle)gelezen op 13 november 2026vattenfall.nl, Contract opzeggen of wijzigen na een overlijdengelezen op 13 november 2026 - Uiterlijk op de zesde werkdag
De begrafenis of crematie
De wet noemt een vroegste moment en een laatste dag. In de Wet op de lijkbezorging staat:
Begraving of crematie geschiedt niet eerder dan 36 uren na het overlijden en uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden.
Na de akte volgt het verlof tot begraven of cremeren. De gemeente Zwolle schrijft:
De ambtenaar van de burgerlijke stand maakt de overlijdensakte op. Hij/zij geeft vervolgens een verlof tot begraven of cremeren af.
Eerder of later kan alleen met toestemming.
Eerder of later begraven of cremeren mag alleen met speciaal verlof.
Dat kost bij de gemeente Zwolle geld:Voor het verlof om binnen 36 uur te mogen begraven of na de 6e werkdag worden kosten in rekening gebracht.
- Dag van de uitvaart vastgelegd
- Speciaal verlof gevraagd als de uitvaart eerder of later is
wetten.overheid.nl, Wet op de lijkbezorginggelezen op 13 november 2026zwolle.nl, Aangifte van overlijden (Gemeente Zwolle)gelezen op 13 november 2026rijksoverheid.nl, Overlijden: maak een overzicht van wat u moet weten en regelengelezen op 13 november 2026 - De rekening van de uitvaart
De uitvaart betalen
Een uitvaart is een grote uitgave. De beroepsorganisatie van de notarissen schrijft:
Een eenvoudige uitvaart kost al gauw 8.000 - 10.000 euro.
Betalen uit de erfenis kan tellen als het aanvaarden van de erfenis. Voor de uitvaart geldt dat niet. De Rijksoverheid schrijft:
Er is 1 uitzondering: U mag wel de begrafenis of uitvaart betalen uit de erfenis.
Kijk ook of er een uitvaartverzekering was. Verderop staat hoe u een polis laat zoeken als u die niet kunt vinden.
- Polis van een uitvaartverzekering gezocht
- Rekening van de uitvaart bewaard
notaris.nl, Regelen na een overlijdengelezen op 13 november 2026rijksoverheid.nl, Moet ik een erfenis aanvaarden?gelezen op 13 november 2026belastingdienst.nl (Dienst Toeslagen), Wat gebeurt er met de toeslag van mijn overleden naaste?gelezen op 13 november 2026
Wie het vanzelf hoort, en wie niet
De gemeente geeft het overlijden door aan de overheid en aan een deel van de andere instanties. Banken en verzekeraars horen het alleen van u.
De overheid
De gemeente geeft het door aan onder meer de Belastingdienst en de Sociale Verzekeringsbank.
De zorgverzekeraar
De zorgverzekering stopt vanzelf. De zorgverzekeraars waarvan wij de pagina konden lezen, horen het van de gemeente.
Het pensioenfonds
De pensioenfondsen waarvan wij de pagina lazen, horen het van de gemeente. Bij een overlijden in het buitenland niet altijd.
Banken en verzekeraars
Zij horen niets van de gemeente. Dit geeft u zelf door.
Overheid, zorgverzekeraars en pensioenfondsen in hun eigen woorden
Hieronder staat per instantie de eigen zin over het doorgeven van een overlijden, met de pagina waar hij staat en de dag waarop wij die lazen.
Overheid
Belastingdienst
De gemeente geeft aan ons door dat uw vader, moeder, een familielid of een andere dierbare is overleden. We stoppen daarna automatisch de toeslag.
CAK
U hoeft het overlijden van iemand met langdurige zorg niet aan ons door te geven. Wij krijgen het overlijden via de gemeente door.
Centraal Testamentenregister
Het Centraal Testamentenregister (CTR) kunt u raadplegen als er iemand in uw familie is overleden.
De gemeente
Allereerst moet de gemeente weten dat uw naaste is overleden. Vaak geeft de uitvaartondernemer dit door, maar u mag dit ook zelf doen.
DigiD
Na verwerking kan de gebruiker het account niet meer aanpassen en wordt het na één jaar automatisch gedeactiveerd.
DUO
Als de overledene in Nederland stond ingeschreven, hoeft u het overlijden niet te melden aan DUO. Dat doet de gemeente voor u.
RDW
Gaat u akkoord met een erfenis en hoort daar een voertuig bij? Schrijf het kentekenbewijs binnen 5 weken over op naam van een nieuwe eigenaar.
Sociale Verzekeringsbank (SVB)
Nee, dat hoeft niet als de persoon in Nederland is overleden. Wel aan de gemeente waar de persoon is overleden. De gemeente geeft het overlijden daarna aan ons door.
UWV
De gemeente geeft het overlijden automatisch aan ons door. De nabestaande hoeft dit niet zelf te doen.
Zorgverzekeraars
CZ
U hoeft het overlijden van uw naaste niet zelf door te geven. De gemeente doet dit voor u.
DSW
De gemeente informeert ons als iemand is overleden. Wij beëindigen de zorgverzekering dan met terugwerkende kracht.
Menzis
Je hoeft het overlijden van je dierbare niet zelf door te geven. We ontvangen automatisch bericht via de Basisregistratie Personen (BRP).
VGZ
Wij ontvangen automatisch een overlijdensbericht vanuit de gemeente. En stoppen dan de zorgverzekering vanaf de dag van overlijden.
Zilveren Kruis
We krijgen het overlijdensbericht via de gemeente door. Daarna stoppen wij de zorgverzekering automatisch.
Zorg en Zekerheid
Nee, je hoeft een overlijden niet zelf aan ons door te geven. Wij krijgen deze informatie automatisch van de gemeente.
Pensioenfondsen
ABP
Een overlijden hoeft niet aan ons te worden doorgegeven. De gemeente waar u woont geeft dit namelijk aan ons door.
PFZW
Zodra het overlijden bij ons bekend is, ontvang je automatisch een aanvraagformulier.
PME
Als je in Nederland woont en overlijdt, hoeven je nabestaanden dat niet door te geven. We krijgen automatisch bericht van je gemeente.
PMT
Als de overledene in Nederland woonde en er overleed, hoeft u niets door te geven. Vanuit de Basisregistratie Personen (BRP) krijgen wij melding van overlijden.
Staat een instantie er niet bij, of woonde de overledene in het buitenland? Vraag de instantie dan zelf of zij het overlijden van de gemeente doorkrijgt. De Sociale Verzekeringsbank schrijft bijvoorbeeld: Woonde de overledene buiten Nederland? Geef het overlijden dan binnen 6 weken aan ons door.
De weken daarna: wat u zelf doorgeeft
Dit deel ligt bij de familie. De gemeente geeft het overlijden niet door aan banken, verzekeraars en leveranciers.
- Zo snel mogelijk
De bank
De bank hoort het overlijden niet van de gemeente. De gemeente Nissewaard schrijft:
Banken en verzekeringen krijgen geen bericht van de gemeente. Dit moet je als nabestaande zelf doorgeven.
De gemeente Rotterdam zegt hetzelfde in andere woorden:
U moet zelf het overlijden melden aan niet-overheidsinstanties.
Wat er daarna met de rekening gebeurt, verschilt per bank en per soort rekening. Dat staat op de pagina over het melden bij de bank.
- Elke bank ingelicht waar de overledene een rekening had
- Gevraagd welke papieren de bank wil zien
nissewaard.nl, Overlijden doorgeven (Gemeente Nissewaard)gelezen op 13 november 2026rotterdam.nl, Overlijden (Gemeente Rotterdam)gelezen op 13 november 2026 - Verzekeraars en polissen
Verzekeringen, ook de polis die u niet kunt vinden
U licht elke verzekeraar zelf in. Weet u niet of er een levensverzekering of uitvaartverzekering was, dan kunt u die laten zoeken. De zoekservice van het Verbond van Verzekeraars is bedoeld voor wie dit herkent:
Je wilt uitzoeken of er een levensverzekeringpolis (dit zijn ook uitvaartverzekeringen) liep op het leven van een overledene.
Dat zoeken kost tijd.
De zoekprocedure duurt ongeveer twee à drie maanden.
Niet iedereen mag het vragen.
Je kunt alleen informatie opvragen als: – je kind, echtgenoot/echtgenote of samenwonende partner van de overledene bent; – je erfgenaam van de overledene bent; – je degene bent die de nalatenschap moet afhandelen (executeur testamentair, notaris).
Een schadeverzekering loopt niet altijd meteen af. OHRA schrijft over haar eigen polissen:
De auto- of motorverzekering blijft nog 5 weken geldig na het overlijden.
- Elke verzekeraar ingelicht
- Zoekservice gevraagd als een polis ontbreekt
vanatotzekerheid.nl, Polissen van overledenengelezen op 13 november 2026ohra.nl, Overname verzekering bij overlijdengelezen op 13 november 2026 - Energie, telefoon en internet
Contracten opzeggen of overnemen
Een contract kunt u opzeggen of op een andere naam laten zetten. Ziggo schrijft:
We helpen u met het kosteloos opzeggen of overnemen van het contract. Vul het formulier in en wij regelen de rest.
Greenchoice rekent na een overlijden geen opzegvergoeding. Op de eigen pagina staat:
Je hoeft dus nooit een opzegvergoeding te betalen.
Blijft de partner in het huis wonen, dan kan die het contract soms overnemen. Essent noemt de voorwaarden:
Als partner kun je het energiecontract van de overledene overnemen. Dit kan wanneer er sprake was van een huwelijk of een samenlevingsovereenkomst én je op hetzelfde adres blijft wonen.
- Energieleverancier ingelicht
- Telefoon, internet en televisie opgezegd of overgezet
ziggo.nl, Opzeggen of overnemen bij overlijdengelezen op 13 november 2026greenchoice.nl, Energiecontract opzeggen of overnemen na overlijdengelezen op 13 november 2026essent.nl, Je energiecontract opzeggengelezen op 13 november 2026odido.nl, Een overlijden doorgevengelezen op 13 november 2026kpn.com, Wat te doen met uw abonnement bij overlijden?gelezen op 13 november 2026 - Het huis
De hypotheek en het huis
Was er een hypotheek, dan hoort de hypotheekverstrekker het van de erfgenaam. De Rijksoverheid schrijft:
Als erfgenaam meldt u het overlijden van uw dierbare aan de hypotheekverstrekker. Doe dit zo snel mogelijk na de dood van uw dierbare.
Woonde u samen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap, dan erft u het huis niet vanzelf. De beroepsorganisatie van de notarissen schrijft:
Bij samenwonen erft de partner niet automatisch het huis. De partner mag wel 6 maanden in het huis blijven wonen.
- Hypotheekverstrekker ingelicht
rijksoverheid.nl, Wat moet ik doen als ik een huis erf?gelezen op 13 november 2026notaris.nl, Een woning ervengelezen op 13 november 2026 - Binnen 5 weken
De auto
Voor een voertuig geldt een eigen termijn. De RDW schrijft:
Gaat u akkoord met een erfenis en hoort daar een voertuig bij? Schrijf het kentekenbewijs binnen 5 weken over op naam van een nieuwe eigenaar.
Let op het begin van die zin: de termijn geldt als u de erfenis aanvaardt. De RDW schrijft ook:
Als erfgenaam bent u verantwoordelijk voor de verzekering, APK en motorrijtuigenbelasting van het voertuig.
- Besloten wat er met het voertuig gebeurt
- Kentekenbewijs overgeschreven als de erfenis is aanvaard
rdw.nl, Voertuig ervengelezen op 13 november 2026rijksoverheid.nl, Wat moet ik doen als ik een erfenis krijg?gelezen op 13 november 2026 - Als u ermee klaar bent
Het paspoort of de identiteitskaart
Het document van de overledene levert u in bij de gemeente. De gemeente Rotterdam schrijft:
Heeft de overledene nog een paspoort of identiteitskaart? Dan bent u verplicht deze in te leveren.
Rotterdam voegt eraan toe:
Lever het paspoort of de identiteitskaart pas in als u daarmee klaar bent. U krijgt geen uitnodiging van ons om het paspoort of de identiteitskaart in te komen leveren.
- Paspoort of identiteitskaart ingeleverd
rotterdam.nl, Overlijden (Gemeente Rotterdam)gelezen op 13 november 2026rijksoverheid.nl, Overlijden: maak een overzicht van wat u moet weten en regelengelezen op 13 november 2026 - Brieven die vanzelf komen
Toeslagen en belasting
Over toeslagen komt er een brief. Dienst Toeslagen schrijft:
Als iemand is overleden, sturen we u binnen 5 weken een brief. Hierin staat wat er met de toeslag van de overleden persoon gaat gebeuren.
Lees die brief voordat u iets terugbetaalt. Dienst Toeslagen waarschuwt zelf:
Betaalt u toeslag aan ons terug? Dan aanvaardt u misschien automatisch de hele erfenis. Dus ook eventuele schulden.
Ook over de inkomstenbelasting kan er post komen. De Belastingdienst schrijft:
Als u aangifte inkomstenbelasting moet doen voor het jaar waarin de persoon is overleden, sturen wij een brief.
Wij sturen de brief meestal binnen 5 maanden na overlijden.
De belastingzaken van de overledene regelt u online met een eigen machtiging.
Met de nabestaandenmachtiging kunt u belastingzaken en toeslagzaken van een overledene online regelen. De machtiging is digitaal en wordt aan uw DigiD gekoppeld.
- Brief van Dienst Toeslagen gelezen
- Brief van de Belastingdienst afgewacht
- Nabestaandenmachtiging aangevraagd door degene die namens de erfgenamen optreedt
belastingdienst.nl (Dienst Toeslagen), Definitieve berekening toeslagen als iemand is overledengelezen op 13 november 2026belastingdienst.nl (Dienst Toeslagen), Wat gebeurt er met de toeslag van mijn overleden naaste?gelezen op 13 november 2026belastingdienst.nl, Hoe doe ik aangifte inkomstenbelasting voor een overledene?gelezen op 13 november 2026belastingdienst.nl, Moet ik aangifte inkomstenbelasting doen voor een overledene?gelezen op 13 november 2026belastingdienst.nl, Wat is een nabestaandenmachtiging?gelezen op 13 november 2026belastingdienst.nl, Een nabestaandenmachtiging regelen: 3 stappengelezen op 13 november 2026 - Online
Accounts op internet
Ook online blijft er iets achter. De Rijksoverheid schrijft:
U kunt in overleg met de nabestaanden de social media accounts van de overledene laten omzetten in een herdenkingspagina of laten verwijderen.
Wat elk platform daarvoor vraagt, staat op de pagina over de digitale nalatenschap.
- Lijst gemaakt van de accounts die u kent
rijksoverheid.nl, Wat moet ik doen als ik een erfenis krijg?gelezen op 13 november 2026
De officiële termijnen op een rij
Elke termijn staat hier in de woorden van de instantie die hem noemt.
De erfenis aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen
Een erfenis hoeft u niet aan te nemen. Wat u kiest, bepaalt of u ook aansprakelijk bent voor de schulden.
Zuiver aanvaarden
U neemt alles aan, ook de schulden. De Rijksoverheid schrijft: Als u een erfenis zuiver aanvaardt, heeft u recht op alle bezittingen van de overledene. Maar u bent ook aansprakelijk voor alle schulden.
Tegen een schuld die u niet kende, bent u tegenwoordig beter beschermd. De Rechtspraak schrijft: Sinds 1 september 2016 is uw privévermogen beter beschermd tegen een (onverwachte) schuld uit een erfenis.
Beneficiair aanvaarden
U aanvaardt, maar betaalt de schulden niet uit eigen geld. De Rijksoverheid schrijft: Als u de erfenis beneficiair aanvaardt bent u niet aansprakelijk als er schulden zijn.
Dit gaat via de rechtbank. De Rechtspraak schrijft: Kiest u ervoor om de erfenis beneficiair te aanvaarden, dan bent u verplicht om een verklaring af te leggen bij (de griffie van) de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene.
Verwerpen
U ziet van de erfenis af. De Rijksoverheid schrijft: U hoeft een erfenis niet te aanvaarden. U kunt de erfenis ook weigeren.
En over het gevolg: U ontvangt niets, maar u hoeft ook geen schulden te betalen.
Ook dit gaat via de rechtbank. Kiest u voor beneficiair aanvaarden of verwerpen? Dan moet u een verklaring nalatenschap afleggen bij de rechtbank.
Voor deze keuze staat geen datum in de wet. De Rijksoverheid schrijft: Hier is geen wettelijke termijn voor.
De beroepsorganisatie van de notarissen voegt toe: De meeste erfgenamen nemen de beslissing binnen drie maanden na het overlijden.
Zolang u nog niet hebt gekozen, kan wat u doet al als aanvaarden tellen. ASN Bank schrijft over de eigen rekeningen: Is er nog geen keus gemaakt in de aanvaarding van de erfenis, maar neem je als eventuele erfgenaam wel geld op van de rekening van de overledene? Dan aanvaard je daarmee automatisch de erfenis.
En de notarissen: Laat alle erfgenamen weten dat ze geen spullen uit het huis van de overledene mogen meenemen.
Waar elk feit vandaan komt
Elk bedrag, elke termijn en elke officiële regel op deze pagina komt van een van de officiële pagina’s die hier staan, in de woorden van de instantie zelf. Is een pagina veranderd nadat wij haar lazen? Dan geldt wat de instantie nu zelf schrijft.
Geschreven en nagekeken door Valoren, een Britse uitgever. Dit is algemene informatie over Nederland, geen juridisch advies over uw eigen situatie.
Vragen en antwoorden
Wat u vandaag al kunt opschrijven
Veel zoekwerk na een overlijden gaat over dezelfde vraag: bij wie was de overledene klant? Wie dat bij leven opschrijft, bespaart de familie dat zoeken.
